แสดงบทความตามหมวด ‘: อุตสาหกรรมเคมี’

การเลือกใช้สเตนเลสสำหรับการลำเลียงคลอรีน(Cl2) และคลอรีนไดออกไซด์(ClO2)

บทนำ คลอรีนเป็นธาตุเคมีกลุ่มแฮโลเจนมีเลขอะตอม 17 ใช้สัญลักษณ์ “Cl” คลอรีนเป็นส่วนประกอบของเกลือทะเลและสารประกอบอื่นพบมากในธรรมชาติ และจำเป็นต่อสิ่งมีชวิตส่วนใหญ่ ในมนุษย์คลอรีนพบในทุกเซลล์ของร่างกายในรูปของคลอไรด์ มีคุณสมบัติเป็นกรดแอนไอออนอยู่นอกเซลล์โดยเฉพาะที่ทางเดินอาหาร น้ำคัดหลั่ง และน้ำไขสันหลัง เป็นสารประกอบที่จำเป็นสำหรับของเหลวในร่างกายและความสมดุลอิเล็กโทรไลท์ ข้อถกเถียงประเด็นที่ยังไม่สิ้นสุดถึงประโยชน์และโทษของการเติมคลอรีนลงในน้ำดื่ม เพราะเป็นที่ทราบกันดีว่าคลอรีนจะทำให้เกิดปฏิกิริยาเคมีเร็วมากโดยรวมกับแร่อนินทรีย์ในร่างกาย และอาจรวมถึงสารอื่นก่อเกิดสารที่เป็นอันตรายต่อร่างกายได้ เป็นที่ชัดเจนว่าคลอรีนในน้ำดื่มจะทำลายวิตามิน อี และแบคทีเรียในลำไส้ที่มีประโยชน์ คลอรีน (Cl2) ในรูปของก๊าซมีสีเขียวอมเหลือง มีน้ำหนักมากกว่าอากาศ 2.5 เท่า มีกลิ่นเหม็นอย่างรุนแรง และเป็นพิษอย่างร้ายแรง เป็นตัวออกซิไดซ์ ฟอกขาว และฆ่าเชื้อได้เป็นอย่างดีเป็นสารที่มีอำนาจในการออกซิไดส์สูงมาก ปกติจะเกิดขึ้นในสถาวะที่เป็นแก๊ส แต่ก็สามารถอยู่ในสภาพของเหลวได้ภายใต้ความดันและอุณหภูมิปกติ ในสภาพที่เป็นแก๊สแห้ง (dry gas) จะไม่มีผลต่อการกัดกร่อนกับสเตนเลส แต่เมื่อไรก็ตามที่เป็นแก๊สชื้น (damp gas) หรือ ละลายในน้ำจะกลายสภาพเป็นสารที่มีอันตรายต่อการกัดกร่อนทันที คลอรีนจะฟอร์มตัวเป็นคลอไรด์เมื่อได้สัมผัสกับแก๊ส เช่น มีเทน ไฮโดรเจน ซัลไฟด์ และแอมโมเนีย  กรดไฮโดรคลอริก (Hydrochloric acid : HCl) เกิดขึ้นได้จากการรวมตัวของปฏิกิริยาดังกล่าว คลอรีนเมื่อละลายน้ำจะก่อเกิดเป็นกรดไฮโดรคลอริก (hydrochloric acids) […]

อ่านต่อบทความทั้งหมด การเลือกใช้สเตนเลสสำหรับการลำเลียงคลอรีน(Cl2) และคลอรีนไดออกไซด์(ClO2)

การเลือกใช้สเตนเลสสำหรับการลำเลียงกรดเกลือ (Hydrochloric acid : HCl)

บทนำ กรดไฮโดรคลอริก (hydrochloric acid) คนไทยเรารู้จักการในชื่อว่ากรดเกลือ  กรดนี้ค้นพบในสมัยปฏิวัติอุตสาหกรรม ใช้กันมากในการเป็นส่วนหนึ่งของการผลิตพีวีซี พอลิยูลิเทน และเจนลาติน มีลักษณะเป็นของเหลวใสถึงสีเหลืองอ่อน มีกลิ่นฉุน มีฤทธิ์กัดกร่อน การสูดดมจะทำให้เกิดการระคายเคืองจมูก  ลำคอ และเยื่อบุทางเดินหายใจ กรดไฮโดรคลอริกเป็นสารประกอบเคมีประเภทละลายน้ำได้ดี มีสมบัติกัดกร่อนสูงจัดอยู่ในหมวดกรดรีดิวซิ่ง (reducing acid) ด้วยความที่ปราศจากคุณสมบัติความเป็นออกซิไดซิ่ง (oxidizing) ที่เหล็กกล้าไร้สนิมจำเป็นต้องมีและคงไว้เพื่อรักษาสภาพฟิล์มปกป้อง (passive) ที่ใช้ต้านทานการกัดกร่อนบนชั้นผิว    กรดเกลือจะจัดเรียงเป็นรูปโครงสร้างกัดกร่อนในเหล็กกล้าไร้สนิม แบบรูเข็ม (pitting) และซอกอับ (crevice) แต่สำหรับเหล็กกล้าไร้สนิมกลุ่มออสเทนไนด์ก็จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่อการกัดกร่อนแตกหักจากแรงเค้นอีกด้วย (SCC: stress corrosion cracking) และเมื่อกรดไฮโดรคลอริกได้สัมผัสกับสภาพแวดล้อมภายนอกก็ยิ่งจะส่งเสริมการกัดกร่อนมากขึ้น โดยทั่วไปความเข้มข้นของกรดเกลือนตลาดความเข้มข้นราวร้อยละ 37 โดยน้ำหนัก ความสามารถต้านทานการกัดกร่อนของสเตนเลส จากไดอะแกรมการกัดกร่อน 0.1 มมต่อปี เส้นแดงสำหรับเหล็กกล้าไร้สนิมชนิด 316 ส่วนเส้นสีเขียวสำหรับเหล็กกล้าไร้สนิมชนิดออสเทนไนด์ที่มีส่วนผสมของโมลิบดีนัมราวร้อยละ 6 ส่วนเส้นปะแสดงถึงจุดเดือด (boiling point)     เหล็กกล้าไร้สนิมชนิดทั่วไปอย่าง 304 และ 316 […]

อ่านต่อบทความทั้งหมด การเลือกใช้สเตนเลสสำหรับการลำเลียงกรดเกลือ (Hydrochloric acid : HCl)

การเลือกใช้สเตนเลสสำหรับกรดอะซิติก [acetic acid : CH3COOH)]

บทนำ กรดอะซิติกเป็นกรดริดิวซ์อย่างอ่อน  เป็นสารประกอบเคมีอินทรีย์ชนิดหนึ่งที่มีอยู่ในน้ำส้มสายชู มีรสเปรี้ยวและกลิ่นฉุน กรดอะซีติกแข็งตัวที่อุณหภูมิต่ำกว่า 16.7 °C มีลักษณะเป็นผลึกใส ละลายน้ำได้ดี กรดชนิดนี้มีฤทธิ์กัดกร่อน ไอของกรดสามารถทำให้ตาและจมูกระคายเคือง แต่ก็ยังมีฤทธิ์เป็นกรดอ่อนหากละลายน้ำ ซึ่งมีประโยชน์มากในการขจัดตะกรันในท่อน้ำ ในด้านอุตสาหกรรมอาหาร กรดอะซีติกใช้เป็นวัตถุเจือปนอาหารเพื่อควบคุมความเป็นกรด           กรดอะซิติกเรียกเต็มว่า กรดกลาเซียอะซิติก (Glacial acetic acid) ก็คือกรดน้ำส้ม ซึ่งเป็นตัวที่ทำให้เกิดรสเปรี้ยวในการปรุงรส และเครื่องปรุงรสหลายอย่างใช้น้ำส้มสายชู ความเข้มข้นกรดที่ขายในตลาดประมาณ 99% โดยน้ำหนัก   อะเซติก แอนไฮดรายด์ (Acetic anhydride:  (CH3CO)2O) อะเซติก แอนไฮดรายด์ เป็นของเหลวไสไม่มีสี มีจุดเดือด 139.8 °C จุดหลอมเหลว -73.1 °C ความหนาแน่น 1.082 g/cm3 ละลายน้ำได้ดี  เป็นสารที่ใช้ในโรงงานผลิตพลาสติก และยังใช้เป็นส่วนประกอบในน้ำส้มสายชู   สารกลุ่มแอนไฮดรายด์ส่วนใหญ่ใช้เป็นสารตั้งต้นเพื่อทำปฏิกิริยาให้สารประกอบอื่น  เช่น เป็นสารตั้งต้นเมื่อทำปฏิกิริยากับสารสกัดจากฝิ่นจะได้เฮโรอีน จึงถูกกำหนดเป็นสารถูกควบคุมตั้งแต่อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการลักลอบค้ายาเสพติดและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท […]

อ่านต่อบทความทั้งหมด การเลือกใช้สเตนเลสสำหรับกรดอะซิติก [acetic acid : CH3COOH)]